Geplaatst op

Goed luisteren is vaak best lastig

Herken je dat?

Je bent thuis aan het werk. Je zit midden in je verhaal en dan komt je kind thuis. Helemaal vol verhalen. Hij begint meteen tegen je aan te praten en je mompelt uhm, ooo, ja. En dan zegt ie:” MAM je luistert helemaal niet!!!” He kak, nee dat klopt, ik zit hier even midden in.

Zenden en ontvangen

Communicatie bestaat uit zenden en ontvangen. Het lijkt zo eenvoudig als we het over praten en luisteren hebben, want dat doen we toch iedere dag en overal? Thuis, in de winkel, op je werk, bij de sportschool, op straat, op een feestje, in de kroeg. Overal. En toch gaat het vaak mis in communicatie? Je hebt het gevoel dat de ander niet luistert of dat je elkaar niet begrijpt.

Het effect van je communicatie is de respons die je krijgt

Begrijpen en begrepen worden

Begrijpen en begrepen worden liggen aan de basis van alle goede relaties. Zowel in je relatie met je partner, je kinderen, je vrienden als je collega’s. Niets is zo effectief en tegelijk zo lastig als luisteren…

Luisterniveau’s

Wist je dat er vijf verschillende luisterniveaus ’s zijn? Het helpt als je deze herkent zodat je je er bewust bent en een keuze kan maken. Je hoeft niet altijd empathisch te luisteren soms is selectief luisteren simpelweg voldoende omdat iemand even stoom wil afblazen maar zelf eigenlijk ook niet op een diepgaand gesprek zit te wachten bijvoorbeeld of omdat het onderwerp zich er simpelweg niet voor leent. Je hoeft echt geen heel gesprek aan te gaan over waarom je kind graag chips wil net voor het eten. Hij wil die chips omdat hij er trek in heeft en hij mag straks chips na het eten. Klaar, daar is echt geen volledige analyse voor nodig. Maar als je partner thuis komt en een vervelende dag gehad heeft is het wel fijn als je even tijd vrij maakt om echt te luisteren. Of als dat je op dat moment niet uitkomt je dat ook gewoon eerlijk zegt:” Schat ik ben even heel druk, over een uur ben ik klaar en dan hoor ik graag jouw verhaal ok” Wel echt tijd maken dan daarna he!

Niveau 1: empathisch luisteren – luisteren om te begrijpen

Op dit niveau van luisteren verplaats je je in de ander. Je luistert niet alleen naar de inhoud, maar probeert ook het gevoel van de ander te begrijpen. Je toont begrip, vraagt door en informeert naar gevoelens van de ander. Dit lukt alleen als je rust in jezelf kunt vinden, zodat jouw luisteren niet wordt overstemd door je eigen “interne ruis”

Stel je voor, je bent in de keuken aan het werk en opeens hoor je een boel geschreeuw uit de woonkamer, gevolgd door boze voetstappen op de trap en ene deur die dicht slaat. Je loopt naar de kamer en treft daar een huilend kind aan.  ”He wat is er aan de hand?” “Nou” zegt je kind ”We waren samen aan het gamen en opeens begint Joep te slaan en loopt hij boos weg” “He, dat is niet fijn he? Heb je enig idee hoe het komt dat Joep zo boos werd?” “ Nee totaal niet.” ”Ok. Dus jullie waren gewoon fijn samen aan het spelen en opeens uit het niets begon hij te slaan? “ “Nou uh we waren samen aan het gamen en door mij was hij zijn beste wapen kwijt.” ”Ok…… Zou het kunnen dat hij dat niet fijn vond?”” ” Ja dat denk ik wel, maar ik deed het niet expres!! Het gebeurde gewoon, ik ben nog niet zo goed als Joep.” “Dat is wel vervelend. Dus je doet je best, het lukt niet en daardoor is Joep zijn wapen kwijt.” ”Ok, hoe kunnen we dat oplossen?” ” Nou, ik ga even sorry zeggen. Maar ik ga hem ook vertellen dat ik het niet expres deed en hij me niet mag slaan. Ik word daar verdrietig van en wil gewoon leuk met hem spelen. “

Niveau 2: aandachtig luisteren – luisteren om te kunnen antwoorden

Dit is wanneer je echt de tijd neemt om te luisteren naar de ander. Bijvoorbeeld: je partner komt thuis van zijn werk gaat naar boven om zich om te kleden en de hond uit te laten en na een half uur komt hij bij je in de keuken. Je stopt even met wat je aan het doen bent en vraagt: “ hoe was je dag vandaag?” ”Ja wel goed hoor” “En hoe ging je presentatie?” “O ja die ging goed, ze waren erg onder de indruk van mijn voorstel. Volgende week hebben we een vervolg afspraak.” ” Fijn voor je. Ga ik nu het eten maken, help je even mee?”

Geconcentreerd  je aandacht richten op je gesprekspartner, heeft een positief effect op de relatie. Dit geeft een goede basis voor vertrouwen. De ander voelt zich gehoord en zal daarna ook aandachtig luisteren naar wat jij te zeggen hebt.

Niveau 3: selectief luisteren – horen wat je wil horen

Dit gebeurt wanneer iemand je een verhaal verteld en dat jij dan meteen roept: “oh ja dat heb ik ook wel eens gehad” en hup, je neemt de zendtijd van de ander over.

Een voorbeeld hiervan is dat je vriendin je verteld over die irritante collega op het werk die iedere keer tegen haar begint te praten als ze aan de telefoon zit. En jij zegt:  “ja irritant is dat he, van die mensen! Ik heb ook zo’n collega. Weet je wat die deed?” enzovoorts…

Mensen, dus ook je partner en je kinderen, willen vaak alleen maar even stoom afblazen en dus alleen maar vertellen. Ze hebben dan helemaal geen behoefte aan jouw ervaringen en jouw advies.

Dit komt ook vaak voor bij vergaderingen. Iedereen doet zijn zegje maar echt geluisterd wordt er niet. Je bent vooral bezig met je eigen gedachten en haakt te snel aan op wat er gezegd wordt, zodat de ander onvoldoende kan uitpraten. Niet handig.

Niveau 4: geveinsd luisteren – Doen alsof je luistert

Je partner vertelt enthousiast over zijn werk en jij kijkt ondertussen op je telefoon en zegt af en toe hmmm hmmm. Opeens hoor je: “WEN! Oh laat maar en hij loopt weg!”

Tja, daarmee scoor je natuurlijk geen punten…

Als je dit vaak doet, zal je merken dat hij ook niet meer echt luistert als je iets vraagt of uitlegt.

Niveau 5: niet luisteren (Negeren) – bewust kiezen om niet te luisteren

Je vraagt aan je kind hoe het op school was, terwijl je intussen wegloopt naar de keuken om even iets te pakken. Het antwoord van je kind zal dan niet heel veel inhouden of er zal zelfs helemaal niets uitkomen.

Hier heeft helemaal niemand iets aan, vraag dan liever niks. Je kind zal in deze situatie zichzelf ongezien en ongehoord voelen. En dat voelt niet prettig.

Luisteren kost energie en dus is het handig om je bewust te zijn wat het doel van de ander is en of er behoefte is aan alleen maar vertellen of dat ze iets van je nodig hebben. Wat kan helpen is om tijdens het gesprek af en toe tussendoor te vragen of je iets voor ze kunt doen en zo ja, wat dan. Dan geef je de ander de ruimte om te brengen of te halen wat nodig is. Dit geldt voor ieder gesprek dat je hebt dus ook voor een gesprek met je kinderen.

 

Hoe komt het dat je niet goed kan luisteren?

Daar kunnen diverse redenen voor zijn. Wellicht ben je met je gedachtes ergens anders op dat moment. Of heb je slecht geslapen en kun je je moeilijk concentreren. Het kan natuurlijk ook zijn dat het onderwerp je niet interesseert of je geïrriteerd bent door de manier van praten van de ander. Of wellicht raakt het onderwerp je wel zo dat je emoties in de weg zitten.

Het kan van alles zijn. Het is handig dat jezelf af te vragen en dit ook te benoemen op dat moment. Je kunt beter aangeven dat je hoofd er nu even niet naar staat dan geveinsd luisteren of erger nog gewoon weglopen midden in het gesprek.

Vraag jezelf eens af wat dat met de ander doet?

Wil je beter luisteren, download dan hier 15 tips om beter te luisteren>>>